Keizerlijke techniek: leerlingen van de kleine Keizer op de Hotspot van het Maris College

Worden wat je wil, daar gaat de Kinderboekenweek dit jaar over. Maar hoe kunnen kinderen weten wat ze willen worden als hun kader vaak zo klein is, als ze denken dat ze alleen de keuze hebben tussen dokter of advocaat? Als er in hun omgeving te weinig waardering is voor vakwerk, werk waarvoor je met je handen moet kunnen denken? Als er op scholen te weinig ruimte is om te kunnen Maken, Doen en Ervaren?

Veel talenten van leerlingen blijven op de basisschool onontdekt als ze nooit aan de slag mogen met Maken en Doen. Ik heb als leerkracht gemerkt dat dit niet een kwestie is van intelligentie of niveau. Van Praktijkonderwijs t/m Gymnasium zijn er kinderen die opleven als ze iets met hun handen mogen doen. Ik was zelf zo’n kind (lees meer in mijn blog hierover). En Sofie van de Waart- Govaert schrijft er ook mooi over in haar column in Trouw. Zij heeft het over ‘leeskinderen’ en ‘leefkinderen’. Er wordt leerlingen te weinig mogelijkheden geboden hun kennis ‘uit te leven’. En dat terwijl allerlei vormen van Maken en kruisbestuivingen tussen kunst en techniek juist zo’n mooi landschap vormen om de basisvakken rekenen en taal handen en voeten te geven.

Waarom gebeurt dit dan zo weinig? Het vereist naast materialen en gereedschap nogal wat voorbereiding en kennis van de leerkracht. Het huidige lerarentekort laat zich hierbij extra voelen. Er zijn te weinig hoofden en handen die het werk op de scholen moeten doen. Je moet in het basisonderwijs als leerkracht al een schaap met vijf poten zijn. Kom dan maar eens aan met technieklessen die opnieuw extra tijd vragen.

Op de OBS Kleine Keizer werken ze hierin daarom samen met het Maris College. Op De Kleine Keizer gebruiken als basis de techniekmethode Naut. De wens leefde om met de challenges uit de thema’s van deze methode meer praktisch aan de slag te gaan. Thema voor thema kijken leerkrachten van de Kleine Keizer samen met leraren van het Maris hoe ze die challenges kunnen gaan uitvoeren. Daar kun je kleine stapjes in maken. De thema’s ‘Boordenvol energie’ en ‘Slimme apparaten’ zijn inmiddels aan bod gekomen. Meester Bram van het Maris College heeft gastlessen gegeven op De Kleine Keizer en er is subsidie aangevraagd en toegekend om materialen in te kopen en een technieklokaal in te richten.

In dit hele proces zijn de stappen klein. Leerkrachten en leerlingen moeten in hun eigen tempo kunnen ervaren hoe ze kunnen en willen omgaan met de praktische kanten van technieklessen. Daarom was de opdracht tijdens het eerste bezoek aan de Hotspot Techniek van het Maris laagdrempelig: het bouwen van diverse slimme ontwerpen met een zonnecel. De motivatie en het plezier is echter groot net als het aantal vaardigheden dat aangesproken wordt.

We blijven De Kleine Keizer volgen bij hun stappen om techniek de klas in te brengen en hierin samen met het Maris College op te trekken.

Wordt dus vervolgd,
Annemarie van Es

Hoe krijg je de stad naar de school en de school naar de stad?

De Binckhorst bruist. Je kan er hip eten en er is een kruisbestuiving gaande tussen allerlei bedrijven en bedrijvigheid. De Binckhorst is booming. Er wordt flink gebouwd maar men wil ook meer groen. Straks wil iedereen hier wonen. De Binckhorst wil ook connectie met naastgelegen wijken bijvoorbeeld Laak. Langs de molen de brug over en je bent in een andere wereld.

Als specialist STEAM (Science Technology Engineering Art en Mathematics) ben ik vooral ook een verbinder. Ik verbind scholen graag met mogelijkheden buiten het klaslokaal om leerlingen te laten kennismaken met wat mogelijk is. Dat kader is bij veel leerlingen nog erg klein. Veel kinderen komen nooit hun wijk uit. Door koppelingen te zoeken en te maken met andere scholen, nieuwe ervaringen, bedrijven en mogelijkheden, verbreden leerlingen – maar ook hun ouders en leerkrachten – hun blik. Ze zien dat je beroepskeuze niet beperkt is tussen arts of advocaat. Ze ervaren dat je niet alleen meetelt met HAVO of VWO advies. Ze ervaren dat je ook met je handen kan denken en dat er vele manieren zijn om te leren. Leerervaringen in de wereld buiten de school kan vele kwartjes doen vallen in vele hoofden.

We zijn bezig om onderwijsvragen van onze openbare Haagse basisscholen te kunnen koppelen aan een groeiend netwerk van bedrijven, stakeholders, cultuurinstellingen en andere vormen van onderwijs als vo, mbo, hbo en wo.

Meestal doen we dit van binnen naar buiten beginnend met een onderwijsvraag van een school waar we stapsgewijs praktische invulling aan geven. Soms werkt het ook omgekeerd en kijken we op plekken waarvan we denken dat daar een rijke leeromgeving voor onze kinderen ligt. Dit filmpje gaat over leermogelijkheden in de Binckhorst.

Meer over het inititief van Harrie Ozinga die in samenwerking met Dunea, Dutch Wavemakers, TU Delft en een groot aantal andere stakeholders kinderen uit Laak een fantastische leerervaring in de Binckhorst bezorgde, zie je in onderstaand filmpje…

Of leerlingen van onze Haagse Scholen ook gaan suppen of iets heel anders gaan doen zal te lezen en te zien zijn in een volgend blog.

Wordt vervolgd dus,
Annemarie van Es

‘Keizerlijke techniek’ samen met het Maris College

OBS kleine Keizer heeft in coronatijd de basis gelegd om dit jaar flink van start te gaan met techniekonderwijs in de school. Tijdens technieklessen kunnen leerlingen kwaliteiten van zichzelf ontdekken waarvan ze niet wisten dat ze die hadden. Ook die leerlingen die tijdens de reken- en taallessen nog weleens het idee van zichzelf hebben dat ze moeilijk leren. Technieklessen bieden de mogelijkheid op om een andere manier te leren en bieden bovendien een mooie praktijk voor rekenen en taal.

Maar hoe begin je met technieklessen in je school? Daar is kennis voor nodig, materiaal en gereedschappen. Door het project Techniek aan Zee kwam De Kleine Keizer in contact met het Maris College. Docenten van het vervolgonderwijs kwamen bij de basisschool de klas in om eens een techniekles te geven. Zowel leerkrachten als leerlingen bleken hierover zo enthousiast dat men tot verdere samenwerking heeft besloten. Er is een gemeenschappelijk plan geschreven over de aanpak en opzet van doorlopende leerlijnen techniek van basisschool naar vervolgonderwijs. Daarbij kunnen leerkrachten van het po en docenten van het Maris van en met elkaar leren.

Leerlingen van De Kleine Keizer krijgen nu net als leerlingen van het Maris College de gelegenheid om ook de Hotspot Techniek te bezoeken aan de visafslag in Scheveningen. In het klaslokaal van je eigen school ga je niet zo gauw aan het werk met een 3D printer of een lazersnijder. Bovendien komen leerlingen niet altijd in de gelegenheid om zich meer te verdiepen welke cultuur zich in hun eigen wijk en rond hun school afspeelt. In hun eigen omgeving is de geschiedenis en aanwezigheid van zee, wind en water altijd aanwezig. Dus veel echter dan de locatie aan de visafslag krijg je het niet!

De Kleine Keizer heeft binnen haar eigen bestuur De Haagse Scholen innovatie-gelden toegekend gekregen om met hun techniekplannen aan de slag te gaan. Ook voor de doorgaande lijn naar en de samenwerking met het Maris College zijn gelden aangevraagd en toegekend.

Er kan nu ontwikkeld en gebouwd gaan worden aan de technieklijnen en er is bovendien de mogelijkheid om over de grenzen van klaslokalen en schoolpleinen heen te kijken.

We houden u op de hoogte van wat de Leerlingen van OBS De Kleine Keizer zullen gaan leren en ervaren.

Wordt dus vervolgd…
Annemarie van Es

Start van het nieuwe schooljaar van onze pionierscholen

De 52 scholen van Stichting De Haagse Scholen hebben allemaal hun eigen karakter. Misschien klinkt dat als een open deur maar de visie die aansluit bij dat eigen karakter vormt de basis van hoe de scholen onderwijs bieden. Dit bepaalt welke keuzes er gemaakt worden. Het bezig gaan met MAKEN is voor de pionierscholen die hier op deze site belicht worden een bewuste keuze waarin steeds nieuwe stappen gezet worden.

De Haagse Beek koos bijvoorbeeld voor Lego in de school. Dat gaat niet zomaar. Legoblokjes raken gauw kwijt. Daarom is nagedacht over een ruimte waar gewerkt gaat worden, geïnvesteerd in opbergdozen en nadegacht over opruimen en organiseren. ‘Een hoop gedoe dus,’ zullen veel leerkrachten zeggen maar Lego biedt wel enorm veel mogelijkheden. Eigenlijk heeft het alles in huis wat je zoekt in MAAKonderwijs: Je kunt spelen met licht en geluid, sensoren inzetten die daarop reageren, motoren gebruiken om je bouwsels te laten bewegen en software programmeren om alles op je eigen manier aan te sturen.

Marian Voorham nam haar team hierin mee en organiseerde vlak voor de zomervakantie een studiedag met Thijs van der Kaaij. Hij gaf het team de praktische opdracht om een simpel ontwerp van een molentje eerst na te bouwen en daarna te verbeteren. En dan blijkt dat je kunt spelen met alle mogelijkheden en de oplossingen onbeperkt zijn. Hierbij ontstaat plezier en komen de verhalen los.

Onderstaand filmpje laat zien wat spelen, onderzoeken, bouwen, herbouwen, problemen oplossen en verwonderen teweeg brengt bij de leerkrachten en nog belangrijker bij de leerlingen…

Dit jaar gaan we dus aan de slag om binnen de school een leerlijn Lego neer te zetten. Van kleuters tot en met groep 8 is er een opbouw in moeilijkheid in mogelijkheden. De bedoeling is om deze opbouw te linken aan portfolio’s van de leerlingen en waar mogelijk ook aan taal en rekenen. Dat staat niet in een dag. Daar moet je al doende stap voor stap mee aan de slag om in de praktijk te ervaren wat werkt.

De Haagse Beek is een voorbeeld van een pionierschool waar de lijntjes van vorig jaar doorgetrokken gaan worden in komend schooljaar. Scholen hebben daarin hun eigen focus. OBS De Baanbreker en OBS Het Galjoen willen techniek gaan koppelen aan taal, De Kleine Keizer zoekt in hun techniekonderwijs verbinding met het Maris College, OBS Ypenburg gaat zich samen met Collegaschool OBS De Notenkraker verder verdiepen in de geschiedenis van hun eigen wijk met Cultuurschakel en Historische Vereniging Buitenplaats Ypenburg, SO De Piramide gaat een klanken/muziekhoek ontwikkelen voor kleuters en OBS Benoordenhout gaat inzetten op een creatieve manier om het Engels in hun school een plek te geven.

Er leven nog meer MAAK-initiatieven bij de Haagse Scholen. Sommigen daarvan zijn gehonoreerd met extra budget om van hun vonken een vuurtje te maken. Deze initiatieven zullen van en met elkaar gaan leren om dat vuurtje brandende te houden en nog eens extra op te stoken.

Ik hoop dus op een spannend nieuw schooljaar!
Wordt vervolgd,
Annemarie

Vonken en vuurwerk op De Haagse Scholen

Dit schooljaar zijn voor het eerst de Innovatie-Vonken van Stichting De Haagse Scholen toegekend. Dat zijn gelden voor innovatieve plannen die in alle lagen van de organisatie kunnen worden aangevraagd, van een minivonk ingediend door leerlingen tot aan een megavonk waarin verschillende scholen met elkaar samenwerken.

Ondanks alle drukte rond corona namen veel leerlingen, collega’s en teams de moeite om een aanvraag in te dienen. Dat leverde een keur aan mooie plannen op die uiteraard geld krijgen maar ook een platform voor hun ideeën. De plannen die niet zijn gehonoreerd krijgen de gelegenheid om met een beleidsmedewerker te sparren over (andere) mogelijkheden. Zo kunnen ze hun vragen en kwesties toch delen en samen op zoek gaan naar wat een volgende stap zou kunnen zijn. En wie weet is een volgende aanvraag voor een Vonk of een andere subsidie dan wel succesvol.

De innovatieve ideeën die gelden hebben ontvangen uit de Vonkenpot zullen volgend schooljaar samenkomen en hun plannen aan elkaar presenteren. Zo willen leren we van elkaars perspectieven. Op deze manier komen gedachten over innovatie in het volle licht te staan en kunnen ze anderen inspireren.

Een mooi voorbeeld van aangevraagde vonken is een Medium Vonk van OBS De Kleine Keizer. Zij gaan de samenwerking aan met het Maris College op het gebied van techniek. De eerste stappen zijn al gezet…

Een ander mooi voorbeeld is de aanvraag van Galjoen en Baanbreker die samen gingen voor een Mega Vonk. Zij zoeken de connectie tussen Maakonderwijs en taal…

Volgend jaar zullen de lijnen worden doorgetrokken en de vonken steeds meer gestalte krijgen. Vuurwerk dus en de vlam brandende houden! De leerlijnen die hierbij gaan ontstaan zullen worden gedeeld op deze site.

Wordt dus vervolgd…

Herdenking van de slag om Ypenburg

Je moet het maar durven: Je gedicht voordragen als allerlei vreemde ogen en camera’s op je gericht zijn. Of de burgemeester interviewen en een gesprek aangaan met Brigade generaal der Grenadiers Timmermans en stadsdeel directeur mevr. Sevinga. De leerlingen van Openbare Basisschool Ypenburg deden het: ‘Mijn handen trilden echt juf, toen ik de microfoon vasthield.’ Het is best eng om in het nieuws te komen. Hieronder een artikel over de herdenking in deze Telegraaf van 11 mei 2021.

Ieder jaar herdenkt de school de slag om Ypenburg die op 10 mei 1940 plaatvond, bij het monument van de Grenadiers en Jagers dat de school heeft geadopteerd. Zo leren de leerlingen over hun wijk, de plek waar ze wonen, vroeger een vliegveld dat de Duitsers op 10 mei 1940 wilden innemen. Met weinig materieel en veel moed is die slag door Nederland gewonnen. Weinig mensen weten dat dit veel invloed heeft gehad op het verdere verloop van de oorlog.

Ondanks de beperkingen van Corona hebben de leerlingen van groep 8 er dit jaar extra veel werk van gemaakt. Onder begeleiding van Astrid Abbing van Historische Vereniging Buitenplaats Ypenburg verdiepten ze zich in wat er die dag allemaal gebeurde. Samen met Thomas Foster maakten ze filmpjes, met Henk Kronenberg bezochten ze de bunker, met Toos Bartels van Techniekmenu deden ze een leerzame escaperoom die vooral veel kennis opleverde over George Maduro (niet alleen bekend van Madurodam maar ook een oorlogsheld die dapper heeft gevochten in de strijd om vliegveld Ypenburg). En Grenadier Mert bezocht de school en vertelde ze hoe de de Grenadiers vandaag de dag bezig zijn met vrede en vrijheid.

Alle ervaringen, kennis en verhalen vertellen de leerlingen aan u door op hun eigen website: https://storytelling.historischypenburg.nl/ In teksten, tekeningen, podcasts en filmpjes vertellen de leerlingen op hun eigen manier de verhalen door. Verhalen over vrede en vrijheid die we moeten blijven vertellen.

Hieronder een filmpje over de herdenking.

Het hele interview van Saabria en Lemnia met Burgemeester van Zanen van Den Haag, Brigade generaal der Grenadiers Timmermans en stadsdeel directeur mevr. Sevinga is hieronder te beluisteren.

Volgend jaar wil Stichting De Haagse Scholen meer scholen en leerlingen betrekken bij deze herdenking en de samenwerking met Historisch Ypenburg voortzetten.

We blijven verhalen van vrede en vrijheid vertellen.

Wordt dus vervolgd…

Storytelling op OBS Ypenburg: op naar 10 mei

Op een heleboel manieren hebben leerlingen van groep 8 van OBS Ypenburg onderzoek gedaan naar wat er gebeurde tijdens de slag om Ypenburg toen hun vinexwijk nog een vliegveld was. De leerlingen onderzochten veel zelf en leerden daarbij diverse bronnen raadplegen. Ze hadden hierbij hulp van Astrid Abbing en andere leden van van Historische Vereniging Buitenplaats Ypenburg.

Met de escaperoom van Toos Bartels van Techniekmenu verdiepten de leerlingen zich op een hele andere manier in die 10e mei 1940 en de Tweede Wereldoorlog die daarop zou volgen.

Het project Storytelling heeft tot doel de leerlingen op hun eigen manier hun verhaal te laten terugvertellen. Een verhaal vertellen kan op veel manieren. De leerlingen hebben hun kennis verwerkt in tekeningen en teksten maar ook in geluidsfragmenten, podcasts en filmpjes.

Daar kregen ze hulp bij van filmdocent Thomas Foster die bovendien iPads meebracht die de school mocht lenen van Filmhuis Den Haag.

Alle items van de leerlingen zullen voor iedereen te zien zijn op hun eigen website die de leerlingen voor het eerst zullen tonen aan de burgermeester van Den Haag en het Garderegiment Grenadiers en Jagers die op 10 mei weer de jaarlijkse herdenking komen bijwonen bij hun monument dat de school geadopteerd heeft.

Vandaag hebben de leerlingen teruggekeken naar wat ze hebben geleerd van het project. Ze keken ook voorruit naar hoe ze de Grenadiers en Jagers en de burgermeester in hun school willen ontvangen.

Wordt dus vervolgd…

In dit blog was al eerder te lezen hoe de leerlingen hun eigen podcast maakten met Grenadier Mert, hoe ze oefenden met radio maken en hoe het project gestart is aan de hand van de ideeën van de leerlingen zelf.

Leerlingen doen onderzoek naar hun eigen buurt en maken podcast met Grenadier Mert

Voor het project Storytelling doen de leerlingen van groep 8 van OBS Ypenburg onderzoek naar de geschiedenis van hun eigen buurt en in het bijzonder naar de slag om Ypenburg die op 10 mei 1940 plaatsvond op de plek waar nu hun school staat. Ze kozen ervoor om over dit onderwerp zelf een website te bouwen waarin ze al hun items kwijt kunnen. De onderzoekjes zijn heel verschillend: historische plekken in de buurt, belangrijke personen uit die tijd, wapens, vliegtuigen, verhalen, gebeurtenissen… er is voor elke leerling wel iets wat de interesse wekt.

De bevindingen van de leerlingen worden vastgelegd in teksten, tekeningen, foto’s, verhalen en filmpjes. Een podcast leent zich goed voor verhalen en bij wie kunnen de leerlingen nou beter informatie ophalen dan bij de Grenadiers en Jagers? Dit garderegiment heeft hier in 1940 gevochten en de school heeft hun herdenkingsmonument geadopteerd.

Als voorbereiding op het maken van podcast hebben de leerlingen vorige week geoefend. Hoe hou je een goed interview waarbij je niet alleen vragen van een lijstje afwerkt? Daarvoor moet je goed kunnen luisteren, doorvragen en samenvatten. Zonder te hakkelen en te stamelen je vraag stellen valt ook nog niet mee. En dan moet de techniek ook meewerken. Dat is een kwestie van timing en opletten. Is de tune op tijd? Worden de stemmen niet te hard opgenomen of juist te zacht?

Grenadier Mert had foto’s meegebracht waarbij hij heel boeiend kon vertellen. Daarbij ging hij moeilijke onderwerpen niet uit de weg…

Na het gesprek met de klas was het tijd voor de podcast. Jarl deed hierbij de techniek en Liviënne, Lemnia en Vienty hadden vragen voorbereid. Het is mooi om te horen hoe de leerlingen nu al gegroeid zijn in hun spreek- en luistervaardigheden en welke paralellen in het gesprek naar boven kwamen tussen mei 1940 en nu. Grenadier Mert wist de verbanden dan ook heel helder te schetsen en wist veel over zijn regiment te vertellen.

Maar dat moet u natuurlijk zelf beoordelen en de podcast gewoon gaan luisteren!

De podcast is ook te vinden op ons kanaal op Spotify

We willen Grenadier Mert heel erg bedanken voor zijn boeiende verhalen en zijn open en enthousiaste uitleg. We weten nu dat ook militairen het eng vinden om uit een vliegtuig te springen en hoe belangrijk je mindset is voor hoe je gebeurtenissen ervaart. Naast veel info heeft Mert ook de nodige levenservaring gedeeld met de leerlingen.

Volgende week gaat het project weer verder,
dus wordt vervolgd…

Vervolg Storytelling op OBS Ypenburg

Op OBS Ypenburg doen leerlingen uit groep 8 mee aan het project Storytelling. Op anderhalve meter tussen alle coronamaatregelen door komt Astrid Abbing van Historische Vereniging Ypenburg de klas in om samen met de leerlingen onderzoek te doen naar de rijke geschiedenis van dit stadsdeel.

Wist u dat de wijk Ypenburg vroeger een vliegveld was? Wist u dat hier op 10 mei 1940 de slag om Ypenburg heeft plaatsgevonden? Wist u dat de Duitsers deze slag hebben verloren? En weet u dat dit nog ieder jaar in de wijk en ook op OBS Ypenburg wordt herdacht? De school heeft hierin een lange traditie en heeft het herdenkingsmonument van de Grenadiers en Jagers – die hier ook destijds hebben gevochten – geadopteerd.

In dit project doen de leerlingen een eigen onderzoek naar wat er op Ypenburg die 10e mei heeft plaatsgevonden. Zo’n onderzoek kan gaan over personen (als bijvoorbeeld George Maduro, jazeker van Madurodam maar ook een oorlogsheld), over plaatsen, over verhalen of materialen (zoals tanks, vliegtuigen en wapens uit die tijd). Zelfstandig of in groepjes verwerken de leerlingen hun onderzoek tot een item voor op de website die ze over dit onderwerp aan het bouwen zijn.

Zo vertellen ze op een eigentijdse manier in woord, beeld en geluid hun eigen verhaal over die dag. De leerlingen hebben er zelf voor gekozen om hun verhalen via een website door te vertellen. Ze houden zich dus niet alleen bezig met wat ze willen vertellen maar ook hoe ze het willen vertellen. We hebben daarvoor een complete radiostudio ingericht…

De leerlingen zijn dus alvast aan het oefenen voor een podcast die ze willen gaan maken. Vraagtechnieken als doorvragen en samenvatten komen hierbij aan de orde. In onderstaand geluidsfragment is vast te horen hoe dat oefenen ging…

De klas is dus vollop met het project aan de slag en de leerlingen hopen de komende week twee militairen van het Garderegiment Grenadiers en Jagers te interviewen.

Op de website die door de leerlingen zal worden vormgegeven zijn dus straks naast geschreven verhalen ook verhalen en interviews te beluisteren. Maar dat is nog niet alles. Filmdocent Thomas Foster helpt de leerlingen bij het maken van bewegende beelden en filmpjes. Daarvoor heeft hij van het Filmhuis Den Haag iPads mogen lenen waar de leerlingen mee kunnen werken. Daarover komt in een volgend artikel meer.

Wordt dus vervolgd…

Mirjam Wentink: ambulant begeleider en out of the box denker

Hoe kunnen zieke leerlingen toch naar school? Naar welke school gaan ze dan? Of kunnen ze gewoon naar de school in de buurt? Wat is daarvoor nodig? Wie helpt daarbij en op welke manier?

Mirjam Wentink van (v)so De Piramide kan daarover als ambulant begeleider van alles vertellen. Zij heeft al ruim vijftien jaar ervaring op dit gebied en weet als geen ander hoe je op maat en tegelijkertijd out of the box moet denken om deze leerlingen te begeleiden.